Gobierno de España. Ministerio de Sanidad, Servicios Sociales e Igualdad. Secretaría de Estado de Servicios Sociales e Igualdad. Imserso Logo del Sistema para la Autonomía y Atención a la Dependencia Portal de la Dependencia

Buscar nos contidos de Imserso

Seccións informativas

TÍTULO PRELIMINAR Disposicións xerais

Artigo 1. Obxecto da lei.

1. Esta lei ten por obxecto regular as condicións básicas que garantan a igualdade no exercicio do dereito subxectivo de cidadanía á promoción da autonomía persoal e atención ás persoas en situación de dependencia, nos termos establecidos nas leis, mediante a creación dun Sistema para a Autonomía e Atención á Dependencia, coa colaboración e participación de todas as administracións públicas e a garantía pola Administración xeral do Estado dun contido mínimo común de dereitos para todos os cidadáns en calquera parte do territorio do Estado español.

2. O Sistema para a Autonomía e Atención á Dependencia responderá a unha acción coordinada e cooperativa da Administración xeral do Estado e as comunidades autónomas, que conterá medidas en todas as áreas que afectan as persoas en situación de dependencia, coa participación, se é o caso, das entidades locais.

Artigo 2. Definicións.

Para os efectos desta lei, enténdese por:

1. Autonomía: a capacidade de controlar, afrontar e tomar, por propia iniciativa, decisións persoais verbo de como vivir de acordo coas normas e preferencias propias así como de desenvolver as actividades básicas da vida diaria.

2. Dependencia: o estado de carácter permanente en que se atopan as persoas que, por razóns derivadas da idade, a enfermidade ou a discapacidade, e ligadas á falta ou á perda de autonomía física, mental, intelectual ou sensorial, precisan da atención doutra ou doutras persoas ou axudas importantes para realizaren actividades básicas da vida diaria ou, no caso das persoas con discapacidade intelectual ou enfermidade mental, doutros apoios para a súa autonomía persoal.

3. Actividades Básicas da Vida Diaria (ABVD): as tarefas máis elementais da persoa, que lle permiten desenvolverse cun mínimo de autonomía e independencia, tales como: o coidado persoal, as actividades domésticas básicas, a mobilidade esencial, recoñecer persoas e obxectos, orientarse, entender e executar ordes ou tarefas sinxelas.

4. Necesidades de apoio para a autonomía persoal: as que requiren as persoas que teñen discapacidade intelectual ou mental para faceren efectivo un grao satisfactorio de autonomía persoal no seo da comunidade.

5. Coidados non profesionais: a atención prestada a persoas en situación de dependencia no seu domicilio, por persoas da familia ou do seu ámbito, non vinculadas a un servizo de atención profesionalizada.

6. Coidados profesionais: os prestados por unha institución pública ou entidade, con e sen ánimo de lucro, ou profesional autónomo, entre cuxas finalidades se encontre a prestación de servizos a persoas en situación de dependencia, xa sexa no seu fogar ou nun centro.

7. Asistencia persoal: servizo prestado por un asistente persoal que realiza ou colabora en tarefas da vida cotiá dunha persoa en situación de dependencia, de cara a fomentar a súa vida independente, promovendo e potenciando a súa autonomía persoal.

8. Terceiro sector: organizacións de carácter privado xurdidas da iniciativa cidadá ou social baixo diferentes modalidades, que responden a criterios de solidariedade, con fins de interese xeral e ausencia de ánimo de lucro, que impulsan o recoñecemento e o exercicio dos dereitos sociais.

Artigo 3. Principios da lei.

Esta lei inspírase nos seguintes principios:

  1. O carácter público das prestacións do Sistema para a Autonomía e Atención á Dependencia.
  2. A universalidade no acceso de todas as persoas en situación de dependencia, en condicións de igualdade efectiva e non-discriminación, nos termos establecidos nesta lei.
  3. A atención ás persoas en situación de dependencia de forma integral e integrada.
  4. A transversalidade das políticas de atención ás persoas en situación de dependencia.
  5. A valoración das necesidades das persoas atendendo a criterios de equidade para garantir a igualdade real.
  6. A personalización da atención, tendo en conta de maneira especial a situación dos que requiren de maior acción positiva como consecuencia de ter maior grao de discriminación ou menor igualdade de oportunidades.
  7. O establecemento das medidas adecuadas de prevención, rehabilitación, estímulo social e mental.
  8. A promoción das condicións precisas para que as persoas en situación de dependencia poidan levar unha vida co maior grao de autonomía posible.
  9. A permanencia das persoas en situación de dependencia sempre que sexa posible no ámbito en que desenvolven a súa vida.
  10. A calidade, sustentabilidade e accesibilidade dos servizos de atención ás persoas en situación de dependencia.
  11. A participación das persoas en situación de dependencia e, de ser o caso, das súas familias e entidades que as representen nos termos previstos nesta lei.
  12. A colaboración dos servizos sociais e sanitarios na prestación dos servizos aos usuarios do Sistema para a Autonomía e Atención á Dependencia que se establecen nesta lei e nas correspondentes normas das comunidades autónomas e as aplicables ás entidades locais.
  13. A participación da iniciativa privada nos servizos e prestacións de promoción da autonomía persoal e atención á situación de dependencia.
  14. A participación do terceiro sector nos servizos e prestacións de promoción da autonomía persoal e atención á situación de dependencia.
  15. A cooperación interadministrativa.
  16. A integración das prestacións establecidas nesta lei nas redes de servizos sociais das comunidades autónomas, no ámbito das competencias que teñen asumidas, e o recoñecemento e garantía da súa oferta mediante centros e servizos públicos ou privados concertados.
  17. A inclusión da perspectiva de xénero tendo en conta as distintas necesidades de mulleres e homes.
  18. As persoas en situación de gran dependencia serán atendidas de xeito preferente.

Artigo 4. Dereitos e obrigas das persoas en situación de dependencia.

1. As persoas en situación de dependencia terán dereito, con independencia do lugar do territorio do Estado español onde residan, a acceder, en condicións de igualdade, ás prestacións e aos servizos previstos nesta lei, nos termos establecidos nesta.

2. Así mesmo, as persoas en situación de dependencia desfrutarán de todos os dereitos establecidos na lexislación vixente, e con carácter especial dos seguintes:

  1. A desfrutaren dos dereitos humanos e liberdades fundamentais, con pleno respecto da súa dignidade e intimidade.
  2. A recibiren, en termos comprensibles e accesibles, información completa e continuada relacionada coa súa situación de dependencia.
  3. A seren advertidas de se os procedementos que se lles apliquen poden ser utilizados en función dun proxecto docente ou de investigación, sendo necesaria a autorización previa, expresa e por escrito da persoa en situación de dependencia ou de quen a represente.
  4. A que sexa respectada a confidencialidade na recolla e o tratamento dos seus datos, de acordo coa Lei orgánica 15/1999, do 13 de decembro, de protección de datos de carácter persoal.
  5. A participaren na formulación e aplicación das políticas que afecten o seu benestar, xa sexa a título individual ou mediante asociación.
  6. A decidiren, cando teñan capacidade de obrar suficiente, sobre a tutela da súa persoa e bens, para o caso de perda da súa capacidade de autogoberno.
  7. A decidiren libremente sobre o ingreso en centro residencial.
  8. Ao exercicio pleno dos seus dereitos xurisdicionais no caso de internamentos involuntarios, garantíndose un proceso contraditorio.
  9. Ao exercicio pleno dos seus dereitos patrimoniais.
  10. A iniciaren as accións administrativas e xurisdicionais en defensa do dereito que recoñece esta lei no punto 1 deste artigo. No caso dos menores ou persoas incapacitadas xudicialmente, estarán lexitimadas para actuar no seu nome os que exerzan a patria potestade ou os que exerzan a representación legal.
  11. Á igualdade de oportunidades, non-discriminación e accesibilidade universal, en calquera dos ámbitos de desenvolvemento e aplicación desta lei.
  12. A non sufriren discriminación por razón de orientación ou identidade sexual.

3. Os poderes públicos adoptarán as medidas necesarias para promover e garantir o respecto dos dereitos enumerados no número anterior, sen máis limitacións no seu exercicio que as directamente derivadas da falta de capacidade de obrar que determina a súa situación de dependencia.

4. As persoas en situación de dependencia e, de ser o caso, familiares ou aqueles que os representen, así como os centros de asistencia, estarán obrigados a subministrar toda a información e os datos que lles sexan requiridos polas administracións competentes, para a valoración do seu grao e nivel de dependencia; a comunicar todo tipo de axudas personalizadas que reciban, e a aplicar as prestacións económicas ás finalidades para as que foron outorgadas; ou a calquera outra obriga prevista na lexislación vixente.

As persoas en situación de dependencia e, de ser o caso, os seus familiares ou aqueles que os representen non estarán obrigados a achegar información, datos ou documentación que consten xa en poder da Administración pública que os solicite ou que, de acordo coa lexislación vixente, poida esta obter polos seus propios medios.

Artigo 5. Titulares de dereitos.

1. Son titulares dos dereitos establecidos nesta lei os españois que cumpran os seguintes requisitos:

  1. Encontrarse en situación de dependencia nalgún dos graos establecidos.
  2. Para os menores de tres (3) anos observarase o disposto na disposición adicional décima.
  3. Residir en territorio español e facelo durante cinco anos, dos cales dous deberán ser inmediatamente anteriores á data de presentación da solicitude. Para os menores menores de cinco anos, o período de residencia exixiráselle a quen exerza a súa garda e custodia.

2. As persoas que, reunindo os requisitos anteriores, carezan da nacionalidade española, rexeranse polo establecido na Lei orgánica 4/2000, do 11 de xaneiro, sobre dereitos e liberdades dos estranxeiros en España e a súa integración social, nos tratados internacionais e nos convenios que se establezan co país de orixe. Para os menores que carezan da nacionalidade española, observarase o disposto nas leis do menor vixentes tanto no ámbito estatal coma no autonómico, así como nos tratados internacionais.

3. O Goberno poderá establecer medidas de protección a favor dos españois non residentes en España.

4. O Goberno establecerá, logo de acordo do Consello Territorial do Sistema para a Autonomía e Atención a Dependencia, as condicións de acceso ao Sistema de Atención á Dependencia de emigrantes españois retornados.

© Instituto de Mayores y Servicios Sociales (Imserso) 2009

Algúns documentos poden presentar problemas de accesibilidade. O Imserso comprométese a facilitalos en formato accesible a quen o soliciteAbre nova fiestra.